દેશ માટે યુવાનોનું કર્તવ્ય વિષય પર ગુજરાતી નિબંધ [Std 5 to 12]

સ્વાગત છે તમારા મનપસંદ બ્લોગ પર. આજનો વિષય બહુ જ ગંભીર અને મહત્વનો છે. આપણે અવારનવાર સાંભળીએ છીએ કે ભારત એ 'યુવાનોનો દેશ' છે. પણ શું આપણે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ યુવાશક્તિની સાચી જવાબદારી શું છે?

આજે આપણે એક સુંદર નિબંધ દ્વારા સમજીશું કે દેશના વિકાસમાં યુવાનોનું શું યોગદાન હોવું જોઈએ. જો તમે વિદ્યાર્થી છો અથવા સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યા છો, તો આ નિબંધ તમને ખૂબ ઉપયોગી થશે.

નિબંધ: દેશ માટે યુવાનોનું કર્તવ્ય

"ઊઠો, જાગો અને ધ્યેય પ્રાપ્તિ સુધી મંડ્યા રહો." - સ્વામી વિવેકાનંદ

કોઈપણ દેશની સાચી સંપત્તિ તેની બેંકોમાં પડેલું સોનું કે વિદેશી હૂંડિયામણ નથી હોતી, પરંતુ તે દેશના સશક્ત, ચારિત્ર્યવાન અને તેજસ્વી યુવાનો હોય છે. યુવાવસ્થા એ માનવજીવનની વસંત છે. જેમ વસંતમાં પ્રકૃતિ સોળે કળાએ ખીલે છે, તેમ યુવાનીમાં મનુષ્યની શક્તિ, સાહસ અને સ્વપ્નો પણ ચરમસીમાએ હોય છે. રાષ્ટ્રનિર્માણમાં યુવાનોની ભૂમિકા પાયાના પથ્થર સમાન છે.

રાષ્ટ્રની કરોડરજ્જુ: 

ભારત આજે વિશ્વનો સૌથી યુવા દેશ ગણાય છે. જો દેશનો યુવાન જાગૃત હશે, તો દેશ જાગૃત રહેશે. જો યુવાન આળસુ અને વ્યસની હશે, તો દેશનું ભવિષ્ય અંધકારમય બની જશે. યુવાનો દેશની કરોડરજ્જુ છે; જો કરોડરજ્જુ મજબૂત હોય તો જ શરીર ટટ્ટાર ઊભું રહી શકે.

શિક્ષણ અને કૌશલ્ય: 

યુવાનોનું સૌથી પહેલું કર્તવ્ય છે-શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ મેળવવું. માત્ર ડિગ્રી મેળવવી પૂરતું નથી, પરંતુ દેશને ઉપયોગી થાય તેવું કૌશલ્ય (Skill) વિકસાવવું જરૂરી છે. આજના યુવાનોએ 'જોબ સીકર' (નોકરી શોધનાર) ને બદલે 'જોબ ક્રિએટર' (રોજગારી સર્જક) બનવાની દિશામાં વિચારવું જોઈએ. વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને સંશોધન ક્ષેત્રે યુવાનોનું યોગદાન દેશને આત્મનિર્ભર બનાવી શકે છે.

શિસ્ત અને ચારિત્ર્ય નિર્માણ: 

એક ચારિત્ર્યવાન યુવાન જ શ્રેષ્ઠ નાગરિક બની શકે છે. દેશ માટે યુવાનોનું કર્તવ્ય છે કે તેઓ સામાજિક દૂષણો, જેવા કે-ભ્રષ્ટાચાર, દહેજ પ્રથા અને વ્યસનોથી દૂર રહે. આજે ડ્રગ્સ અને નશાના રવાડે ચડીને યુવાધન બરબાદ થઈ રહ્યું છે, ત્યારે સ્વયંશિસ્ત પાળવી એ રાષ્ટ્રસેવા જ છે.

લોકશાહી અને મતદાન: 

ઘણા યુવાનો રાજકારણથી દૂર ભાગે છે અથવા મતદાન કરવા જતા નથી. પરંતુ, લોકશાહીમાં યોગ્ય નેતા પસંદ કરવાની જવાબદારી યુવાનોની છે. જાગૃત મતદાર બનીને અને અન્યને પણ જાગૃત કરીને તેઓ દેશની વ્યવસ્થા સુધારી શકે છે.

સમાજસેવા અને રાષ્ટ્રપ્રેમ: 

• સીમા પર જઈને લડવું એ જ માત્ર દેશભક્તિ નથી.
• પોતાની આસપાસ સફાઈ રાખવી.
• ટ્રાફિકના નિયમોનું પાલન કરવું.
• પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવું.
• ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરવી.

આ બધું પણ દેશ માટેનું કર્તવ્ય જ છે. મુસીબતના સમયે (જેમ કે કોરોના કાળમાં કે કુદરતી આફતો વખતે) યુવાનોએ વોલેન્ટિયર બનીને સમાજની સેવા કરવી જોઈએ.

નિષ્કર્ષ: 

આજના યુવાનોએ સોશિયલ મીડિયાની આભાસી દુનિયામાંથી બહાર આવીને વાસ્તવિક જમીન પર કામ કરવાની જરૂર છે. રાષ્ટ્રકવિ મૈથિલીશરણ ગુપ્તના શબ્દોમાં કહીએ તો, "જેનામાં સ્વદેશાભિમાન અને સ્વદેશપ્રેમ નથી, તે નર નથી પણ પશુ સમાન છે."

ચાલો, આપણે સૌ યુવાનો સંકલ્પ લઈએ કે આપણે આપણી શક્તિ, બુદ્ધિ અને કૌશલ્યનો ઉપયોગ માત્ર પોતાના સ્વાર્થ માટે નહીં, પરંતુ 'શ્રેષ્ઠ ભારત'ના નિર્માણ માટે કરીશું.

નોધ: આ નિબંધ માત્ર એક ઉદાહરણ છે. તમે તમારી પોતાની કલ્પના અને શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને એક અનોખો અને અર્થપૂર્ણ નિબંધ લખી શકો છો.

તમે આ અન્ય પોસ્ટ પણ વાંચી શકો છો :

• ગુજરાતી નિબંધ | All Gujarati Essay
• વિશ્વ એક કુટુંબ છે- 'વસુધૈવ કુટુંબકમ્' નિબંધ
• પ્રકૃતિ એ જ પરમેશ્વર નિબંધ
• ગ્રામ્ય જીવન નિબંધ
• મને ગમતું વૃક્ષ નિબંધ
• સામાજિક જાગૃતિની શરૂઆત પહેલાં મારાથી નિબંધ
• શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા- 'એક જીવન ગ્રંથ' નિબંધ