ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઈતિહાસમાં ઘણા શૂરવીરોએ પોતાનું બલિદાન આપ્યું છે, પરંતુ સુભાષચંદ્ર બોઝનું નામ પડતાની સાથે જ એક અલગ જ જોશ અને દેશભક્તિનો સંચાર થાય છે. જેમને આપણે પ્રેમ અને આદરથી 'નેતાજી' કહીએ છીએ, તેવા સુભાષબાબુનું જીવન દરેક ભારતીય માટે પ્રેરણારૂપ છે.
આજના બ્લોગમાં આપણે જાણીશું આ મહાન ક્રાંતિકારીના જીવન, સંઘર્ષ અને ભારતની આઝાદીમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાન વિશે.
સુભાષચંદ્ર બોઝ વિશે માહિતી
ઈતિહાસના પાનાઓમાં જ્યારે સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓના શૌર્યની વાત આવે છે ત્યારે નેતા સુભાષચંદ્ર બોઝનું નામ સર્વોપરી ઉલ્લેખાય છે. 'તમે મને લોહી આપો, હું તમને આઝાદી આપું' જેવી પ્રજાતાંત્રીક આગને જાગૃત કરનાર આ મહાન યોદ્ધાએ પોતાના જીવનને ભારતની સ્વતંત્રતા માટે સમર્પિત કર્યો હતો.પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
સુભાષચંદ્ર બોઝનો જન્મ 23 જાન્યુઆરી, 1897ના રોજ ઓડિશાના કટક શહેરમાં થયો હતો. તેમના પિતા જાનકીનાથ બોઝ એક પ્રખ્યાત વકીલ હતા અને માતા પ્રભાવતી દેવી ધાર્મિક વૃત્તિના હતા.
નાનપણથી જ સુભાષબાબુ અભ્યાસમાં તેજસ્વી હતા. તેમણે ઈંગ્લેન્ડ જઈને ICS (ઇન્ડિયન સિવિલ સર્વિસ) જેવી અઘરી પરીક્ષા ચોથા ક્રમે પાસ કરી હતી. પરંતુ, અંગ્રેજોની ગુલામી કરવી તેમને મંજૂર નહોતી. દેશસેવા માટે તેમણે આ ઉચ્ચ હોદ્દાવાળી નોકરીનો ત્યાગ કર્યો અને ભારત પાછા ફર્યા.
👉 "તમે મને લોહી આપો, હું તમને આઝાદી આપું"
તેમની વાણીમાં ક્રાંતિકારી જુસ્સો હતો. તેઓ જાણતા હતા કે ભારત સ્વતંત્રતા માંગી માંગીને નહીં મળે, પરંતુ લડાઈ અને બલિદાન થી જ મેળવવી પડશે.
તેમનું જીવન આપણને શીખવે છે: દેશ માટે હિંમત, બલિદાન અને સમર્પણનો કોઈ વિકલ્પ નથી.
આખરી શબ્દ
આજે પણ દેશભક્તિ અને રાષ્ટ્રભાવના માટે જ્યારે ઉદાહરણ જોઈએ, ત્યારે નેતા સુભાષચંદ્ર બોઝનું નામ સન્માન સાથે લેવામાં આવે છે.
નાનપણથી જ સુભાષબાબુ અભ્યાસમાં તેજસ્વી હતા. તેમણે ઈંગ્લેન્ડ જઈને ICS (ઇન્ડિયન સિવિલ સર્વિસ) જેવી અઘરી પરીક્ષા ચોથા ક્રમે પાસ કરી હતી. પરંતુ, અંગ્રેજોની ગુલામી કરવી તેમને મંજૂર નહોતી. દેશસેવા માટે તેમણે આ ઉચ્ચ હોદ્દાવાળી નોકરીનો ત્યાગ કર્યો અને ભારત પાછા ફર્યા.
સ્વાતંત્ર્ય આંદોલનમાં પ્રવેશ
ICS છોડ્યા બાદ તેઓ કોંગ્રેસ માં જોડાયા અને થોડા જ વર્ષોમાં પ્રભાવશાળી નેતા બની ગયા. ગાંધાજી સાથેના વિચારો વચ્ચે ભિન્નતા હોવા છતાં, બંનેનું ધ્યેય એક જ - ભારતની સ્વતંત્રતા.- સુભાષબાબુ બે વખત કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ પદે ચૂંટાયા (1938 અને 1939).
આઝાદ હિંદ ફોજની સ્થાપના
વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન સુભાષચંદ્ર બોઝે બ્રિટિશ શાસન સામે સૈનિક શક્તિનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો. તેમણે- જાપાનની મદદથી આઝાદ હિંદ ફોજ (INA – Indian National Army) ની રચના કરી,
- આઝાદ હિંદ ફોઝ સ્થાપી, અને
- ભારત તરફ સૈનિક અભિયાન પણ શરૂ કર્યું.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયત્નો
સુભાષચંદ્ર બોઝ માત્ર ભારત નહીં, પરંતુ વિશ્વના વિવિધ દેશો સાથે સંપર્ક કરે એવા બહુદૂરદર્શી રાજકીય વ્યૂહકારી હતા. તેમણે- જર્મની
- જાપાન
- સિંગાપુર
- મ્યાનમાર
નારા, વ્યક્તિત્વ અને વિચારો
સુભાષબાબુનું પ્રખ્યાત સૂત્ર:
👉 "તમે મને લોહી આપો, હું તમને આઝાદી આપું"
તેમની વાણીમાં ક્રાંતિકારી જુસ્સો હતો. તેઓ જાણતા હતા કે ભારત સ્વતંત્રતા માંગી માંગીને નહીં મળે, પરંતુ લડાઈ અને બલિદાન થી જ મેળવવી પડશે.
મૃત્યુ અંગે રહસ્ય
1945માં થયેલા વિમાન અકસ્માતમાં બોઝનું નિધન થયું હોવાની જાહેરાત કરવામાં આવી. પરંતુ તેમના મૃત્યુ અંગે અનેક વિવાદ, રિપોર્ટ અને તપાસો થયા છે. આજે પણ તે ભારતના સૌથી ચર્ચિત રહસ્યોમાંનું એક છે.ભારતના ઇતિહાસમાં મહત્વ
સુભાષચંદ્ર બોઝના યોગદાનને ભારત ક્યારેય ભૂલી શકશે નહીં. તેમની આગેવાનીથી:- બ્રિટિશ સરકાર પર દબાણ વધ્યું,
- INAના કેસોની અસરથી ભારતીય સેનામાં અસંતોષ ફેલાયો,
- અને આખરે બ્રિટિશ રાજને ભારત છોડવાનું વાસ્તવિક દબાણ મજબૂત થયું.
નિષ્કર્ષ
સુભાષચંદ્ર બોઝ માત્ર સ્વાતંત્ર્યસેનાની નહોતા - તેઓ રાષ્ટ્રનાયક, દૂરદર્શી નેતા, રાજકીય વ્યૂહકારી અને પ્રેરણા-સ્તંભ હતા.તેમનું જીવન આપણને શીખવે છે: દેશ માટે હિંમત, બલિદાન અને સમર્પણનો કોઈ વિકલ્પ નથી.
આખરી શબ્દ
આજે પણ દેશભક્તિ અને રાષ્ટ્રભાવના માટે જ્યારે ઉદાહરણ જોઈએ, ત્યારે નેતા સુભાષચંદ્ર બોઝનું નામ સન્માન સાથે લેવામાં આવે છે.
તમે આ અન્ય પોસ્ટ પણ વાંચી શકો છો :
- નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ વિશે નિબંધ
- સુભાષચંદ્ર બોઝ વિશે સ્પીચ
- સુભાષચંદ્ર બોઝ વિશે ટૂંકનોંધ
- મહાત્મા ગાંધી વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- સ્વામી વિવેકાનંદ વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- ભગતસિંહ વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- જવાહરલાલ નહેરુ વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ વિશે ગુજરાતી નિબંધ
- સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ વિશે ગુજરતી નિબંધ