આ આર્ટીકલમાં અમે સરસ મજાનો ઉત્તરાયણ વિશે ગુજરાતી નિબંધ રજુ કર્યો છે.
ઉત્તરાયણ નિબંધ ગુજરાતી
અહીં ગુજરાતી ઉત્તરાયણ નિબંધ વિશે એક નિબંધ રજુ કર્યો છે જે 250, 350 શબ્દોમાં છે.
ઉત્તરાયણ
પ્રસ્તાવના:ભારત એ તહેવારોની ભૂમિ છે, અને દરેક તહેવાર પાછળ કોઈને કોઈ ધાર્મિક, સામાજિક કે વૈજ્ઞાનિક મહત્વ રહેલું હોય છે. આ બધા તહેવારોમાં 'ઉત્તરાયણ' એ મારો સૌથી પ્રિય તહેવાર છે. જ્યારે શિયાળાની ગુલાબી ઠંડી હોય અને આકાશ નિરભ્ર હોય, ત્યારે આવતો આ પતંગોત્સવ માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતમાં અને હવે તો વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત થયો છે.
ઉત્તરાયણનું મહત્વ:
ઉત્તરાયણનું મહત્વ:
ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, જ્યારે સૂર્ય ધનુ રાશિમાંથી નીકળીને મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તેને 'મકર સંક્રાંતિ' કહેવામાં આવે છે. આ દિવસથી સૂર્ય ઉત્તર તરફ ગતિ કરતો હોવાથી તેને 'ઉત્તરાયણ' કહે છે. આ દિવસથી દિવસ લાંબો અને રાત ટૂંકી થવાની શરૂઆત થાય છે. પુરાણોમાં આ દિવસને ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભીષ્મ પિતામહે પણ દેહત્યાગ કરવા માટે ઉત્તરાયણના પવિત્ર દિવસની જ રાહ જોઈ હતી.
તૈયારીઓનો થનગનાટ:
તૈયારીઓનો થનગનાટ:
ઉત્તરાયણની તૈયારીઓ અઠવાડિયા પહેલાથી જ શરૂ થઈ જાય છે. બજારો પતંગ અને દોરીથી ઉભરાઈ જાય છે. સુરતી માંજો (દોરી પાયવાની રીત) અને ખંભાતી પતંગો લેવા માટે લોકોની પડાપડી થાય છે. રાત્રે મોડે સુધી રસ્તાઓ પર માંજો પાનારા કારીગરો અને પતંગોના ઢગલા જોવા મળે છે. બાળકો પોતાના પતંગોને કન્ના બાંધીને રાત પડવાની રાહ જોતા હોય છે. લોકો પોતાની અગાશી પર સ્પીકરો અને ભોજનની અગાઉથી વ્યવસ્થા કરી લે છે.
ઉત્તરાયણનો દિવસ:
ઉત્તરાયણનો દિવસ:
14મી જાન્યુઆરીની વહેલી સવારથી જ આકાશ રંગબેરંગી પતંગોથી છવાઈ જાય છે. આખું શહેર ધાબા પર ઉતરી આવે છે. "કાઈ પો છે...", "લપેટ...", "એ ગ્યો..." ના નારાઓથી વાતાવરણ ગુંજી ઉઠે છે. પતંગ કાપવાની હરીફાઈમાં જે મજા છે તે શબ્દોમાં વર્ણવી મુશ્કેલ છે. આકાશમાં ચારેબાજુ લાલ, પીળા, વાદળી અને લીલા પતંગો જાણે કોઈ સુંદર ચિત્ર દોરતા હોય તેવું લાગે છે. આ દિવસે પવનની ગતિ સાથે પતંગને આકાશમાં સ્થિર રાખવાની કળા માણવા જેવી હોય છે.
ખાન-પાન અને સંસ્કૃતિ:
ખાન-પાન અને સંસ્કૃતિ:
ગુજરાતીઓ માટે કોઈ પણ તહેવાર ભોજન વગર અધૂરો છે. ઉત્તરાયણ એટલે 'ઊંધિયું' અને 'જલેબી' નો મેળો. ધાબા પર ગરમાગરમ ઊંધિયું ખાવાની મજા જ કંઈક અલગ હોય છે. આ ઉપરાંત તલના લાડુ, સીંગની ચીક્કી, મમરાના લાડુ, બોર અને શેરડી જેવી વાનગીઓ પણ ખૂબ જ ઉત્સાહથી ખાવામાં આવે છે. તલ અને ગોળ ખાવા પાછળ વૈજ્ઞાનિક કારણ પણ છે, કારણ કે શિયાળામાં તે શરીરને ઉર્જા અને ગરમી આપે છે.
રાત્રિનું દ્રશ્ય (વાસી ઉત્તરાયણ):
રાત્રિનું દ્રશ્ય (વાસી ઉત્તરાયણ):
સૂર્યાસ્ત પછી પણ ઉત્તરાયણનો આનંદ ઓછો થતો નથી. રાત્રે લોકો આકાશમાં સફેદ પતંગો સાથે 'તુક્કલ' (કંદીલ) બાંધીને ચગાવે છે. આખું આકાશ દીવાઓથી ઝગમગી ઉઠે છે. અને હા, બીજા દિવસે એટલે કે ૧૫મી જાન્યુઆરીએ 'વાસી ઉત્તરાયણ' મનાવવામાં આવે છે, જેમાં ફરીથી પતંગોની મજા માણવામાં આવે છે.
સામાજિક જવાબદારી અને પશુ-પક્ષીઓની સુરક્ષા:
સામાજિક જવાબદારી અને પશુ-પક્ષીઓની સુરક્ષા:
ઉત્તરાયણના આનંદમાં આપણે પક્ષીઓને ભૂલવા જોઈએ નહીં. કાચ પાયેલી દોરીથી નિર્દોષ પક્ષીઓ ઘાયલ થાય છે અથવા મૃત્યુ પામે છે. આપણે પક્ષીઓના ઉડવાના સમયે (વહેલી સવારે અને સાંજે) પતંગ ચગાવવાનું ટાળવું જોઈએ. તેમજ ચાઈનીઝ દોરીનો ઉપયોગ બિલકુલ ન કરવો જોઈએ, કારણ કે તે જીવલેણ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, પતંગ કાપ્યા પછી રસ્તા પર લટકતી દોરીઓથી ટુ-વ્હીલર ચલાવતા લોકોના ગળા કપાવાની પણ સંભાવના રહે છે, જેની આપણે કાળજી લેવી જોઈએ.
ઉપસંહાર:
ઉપસંહાર:
ઉત્તરાયણ એ માત્ર પતંગનો તહેવાર નથી, પણ તે હળીમળીને રહેવાનો, દાન-પુણ્ય કરવાનો (ગાયોને ઘાસ ખવડાવવાનું વિશેષ મહત્વ છે) અને ખુશીઓ વહેંચવાનો તહેવાર છે. આ પર્વ આપણને શીખવે છે કે ગમે તેટલા પવનના ઝાપટા આવે, જો આપણી પાસે ધીરજની 'ઢીલ' અને આવડતની 'ખેંચ' હોય, તો આપણે જીવનમાં પતંગની જેમ હંમેશા ઉંચાઈ પર રહી શકીએ છીએ.
તમે આ અન્ય પોસ્ટ પણ વાંચી શકો છો :
- ઉત્તરાયણ (મકરસંક્રાંતિ) વિશે નિબંધ
- ઉત્તરાયણની શુભેચ્છાઓ 🪁
- મારો પ્રિય તહેવાર ગુજરાતી નિબંધ
- ઉતરાયણ તહેવાર વિશે 10 વાક્યો
- ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન નિબંધ
- મારા પ્રિય શિક્ષક વિશે નિબંધ
- ગુરુ નું મહત્વ નિબંધ
- ગુરુ પૂર્ણિમા નિબંધ
- એક નિવૃત શિક્ષકની આત્મકથા નિબંધ
- ગુરુ પૂર્ણિમા વિશે સ્પીચ
- 15મી ઓગસ્ટ (સ્વતંત્રતા દિવસ) નિબંધ